Röportaj: KurumsalSosyal.com

29.11.2009 Coca Cola’nın Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) işbirliğiyle yürüttüğü Hayata Artı Gençlik Programı, 4 yılda, 2 milyon dolarlık bütçesiyle, 46 projeye destek verdi. Coca-Cola Türkiye Kurumsal İletişim Müdürü Ebru Bakkaloğlu Tüzecan’a, programın bilançosunu sorduk.

Hayata Artı Gençlik Programı’nın başladığı 2005 yılından bu yana oluşan bilançosunu özetler misiniz? Kaç başvuru alındı, kaç proje hayata geçirildi, projelere ne kadar kaynak aktarıldı, bu projelerle nasıl bir fark yaratıldı?

Coca-Cola Türkiye olarak Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) işbirliğiyle yürüttüğümüz Hayata Artı Gençlik Programı ile 2005 yılından bu yana Türkiye’nin dört bir yanından gelen 16 – 26 yaş arasındaki gençleri çevre ve toplum sorunlarını düşünmeye, çözüm için projeler geliştirmeye teşvik ediyoruz. Gençlerin çevre projelerini destekleyen Türkiye’deki ilk, tek ve en uzun soluklu program olan Hayata Artı, gençlik gruplarına projelerini gerçekleştirmek üzere 5 – 50 bin dolar arasında değişen fon desteği sağlamaktan öte yerel çevre sorunlarının çözümünde onların yol arkadaşı oluyor. “Hayata Artı” projeleri bugüne kadar çiftçilerden balıkçılara, belediyelerden bakanlıklara kadar birçok kişiyi ve kuruluşu etkiledi. Bütün bu kişiler ve kuruluşların yanında proje sahibi gençleri de sivil toplum liderlerine dönüştürdü, ailelerinin ve toplumun gururu haline getirdi.

Hayata Artı Gençlik Programı toplam 2 milyon dolarlık bütçesiyle bugüne kadar, su alanların korunması, atık yönetimi, yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımının teşvik edilmesi ve orman kaynaklarının sürdürülebilir kullanımının ve korunmasının sağlanması gibi temel başlıklarda gençlerin bizzat kendileri tarafından hazırlanan 33 ilde 46 projeye destek verdi. 33 il ve 46 projeyi göz önüne aldığınızda 150’nin üzerinde gençten bahsediyoruz.

Projelerde yer alan gençler kadar, geliştirdikleri projelerin temas ettiği kitleler ve sonuçlarını da takdire değer olarak görüyoruz. Hayata Artı Gençlik Programı projeleri son iki yılda yaklaşık 100 bin kişiye Türkiye’nin su kaynakları, yenilenebilir enerji imkanları ve atık yönetimi ile ilgili mesajlarını iletti, projelerin düzenledikleri etkinliklere yaklaşık 20 bin kişi katıldı, projeler sivil toplum, kamu, tarım, sanayi ve ticaret sektörlerinin temsilcilerinden oluşan 10 bin kişiyle buluştu, 100’den fazla kamu kuruluşu ve belediyeyle ortaklık kurdu, yaklaşık 3 bin çitçinin üretim ve sulama yöntemlerini dönüştürdü, binden fazla kişiye güneş enerjisini kullanma deneyimi yaşattı.

Coca-Cola Türkiye’nin, Hayata Artı Gençlik Programı’nı tasarlama ve hayata geçirme aşamalarında dikkate aldığı kriterler neler oldu, hangi özellikleri ve hizmet ettiği alanlar nedeniyle bu tür bir program tasarlandı?

Coca-Cola olarak çevrenin ve toplumun sürdürülebilirliğinin olmadığı bir ortamda şirketlerin de olmayacağına inanıyoruz. Bu nedenle toplumsal ve çevresel alanda attığımız her adımı iş yapış biçimimizin merkezine yerleştirmiş durumdayız. Yaptığımız iş ile söz konusu anlayışın ayrılmaz birer bütün olduğunu düşünüyoruz. Dolayısıyla çevre ve sürdürülebilirlik politikası bizler için iki ayrı bakış açısına sahip. İlki, üretici bir şirket olarak üretim süreçlerinde size düşen görevler var; suyun verimli kullanılması, atık su yönetimi, sürdürülebilir ambalajlama ve etkin enerji kullanımı gibi... Üretimde geliştirdiğimiz çözümlerle Coca-Cola sistemi içerisinde Türkiye olarak örnek ülke konumundayız. İkinci olarak, çevrenin korunmasını ve sürdürülebilirliğini ortak bir sorumluluk olarak görüyoruz. Çevreyi etkilediği ölçüde toplumu da etkileyen sorunlara sivil toplumun, kamunun ve özel sektörün etkin katılımıyla çözümler bulunabilir ve yaygınlaştırılabilir düşüncesindeyiz. Hayata Artı Gençlik Projesi fikri de bu prensipten ortaya çıktı.

Hayata Artı, Coca-Cola’nın farklı ülke organizasyonlarında benzeri uygulamaları bulunan bir proje mi, yoksa tamamen Türkiye için mi tasarlandı?

Hayata Artı Gençlik Programı, Coca-Cola Türkiye’nin Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) işbirliğiyle gerçekleştirdiği Türkiye’ye özel bir programdır.

Program ne zamandır yalnızca çevre alanındaki projeleri destekliyor? Projelerin çerçevesini özellikle çevre olarak belirlemenizi sağlayan ne oldu?

2005 yılından bu yana gençlere destek veren Hayata Artı Gençlik Programı 2008 yılından bu yana yalnızca çevre alanındaki projelere destek oluyor. Gençleri çevre sorunları konusunda düşünmeye ve harekete geçmeye teşvik ediyor.

Program’ın, gerçekleşen projelerle topluma sağladığı katkılar kadar, projeleri desteklenen öğrencilerin gelişimlerine de sağladığı faydalar bulunuyor. Projeleri desteklenen öğrencilerin Program kapsamında tabi tutuldukları aşamaları da belirterek açıklayabilir misiniz?

Projelerde aranan temel özellik çevre sorunlarının çözümüne odaklanması, yenilikçi ve sürdürülebilir olması, katılımcı bir yaklaşım sergilemesi ve toplumsal etkiyi gözetmesi. Başvurular seçici kurul tarafından belli kriterler çerçevesinde değerlendiriliyor ve nihai seçim yapılıyor. Projelere maddi destekle birlikte eğitim ve danışmanlık hizmetleri de sağlanıyor. Proje seçimleri iki aşamalı değerlendirme sürecinde yapılıyor. İlk aşamada projenin temel unsurlarına yer veren bir ön başvuru sunulmasını istiyoruz. Burada amaç, proje fikrinin kısa ve özlü bir biçimde açıklanması. Ön başvuru formu belirli kriterlere göre değerlendirildikten sonra fikirleri başarılı bulunan ekiplerden temsilciler İstanbul’da düzenlenen “Hayata Artı Buluşması” çağrılıyor. “Hayata Artı Buluşması” projelendirilebilir fikri olan gençlere bir araya gelme ve projelerini atölye çalışmalarında diğer gençler ve uzmanlarla birlikte değerlendirme ve geliştirme olanağı sunuyor. Burada eğitime katılan ekipler ana başvuru yapma hakkını elde etmiş oluyor. Ana başvuruların seçici kurul tarafından değerlendirilmesinden sonra ise program tarafından desteklenecek projeler belirleniyor. Projelerde gözetilen temel unsur sürdürülebilirlik... Yaptığımız araştırmalar gösterdi ki, gençler kendi bölgelerindeki çevre sorunları konusunda son derece duyarlılar. Ancak seslerini duyurmak için kaynak, danışmanlık gibi imkanları bulamıyorlar. Hayata Artı Gençlik Programı işte bu ihtiyaca yanıt oldu.

Program bünyesinde desteklenen projeler, ne kadar süre için hayata geçiriliyor? Projelerin izleme, değerlendirme ve ölçümlemeleri nasıl yapılıyor?

Seçici Kurul tarafından belirlenen projeler, Hayata Artı Gençlik Programı tarafından bir sene boyunca destekleniyor. Programı desteği ile şekillenen ve belirli bir yol kat eden bu projeler bir sene sonunda edinilen deneyimle kendi ayaklarının üzerinde durabilecek seviyeye gelmekle kalmayıp proje hedeflerini sürdürülebilir kılmak adına dernek de kuruyorlar. Bunlara örnek olarak Misya Çevre Derneği, Başka Derneği ve Bozkır Çevre Derneği’ni verebiliriz. Umuyoruz önümüzdeki dönemlerde de yeni sivil toplum kuruluşlarının oluşmasına öncülük edilecek.

İlk aşamada projelerin değerlendirmesi Teknik Değerlendirme Kurulu tarafından yapılıyor. Başarılı bulunan proje fikirleri ikinci aşamada Teknik Değerlendirme Kurulu'nun puanlaması da dikkate alınarak Seçici Kurul tarafından seçiliyor. Her iki aşamadaki puanlamalarda proje teklifinin Hayata Artı kriterlerine uyumu, proje amaçlarının tarif edilen sorun ya da ihtiyaçla tutarlılığı, etkinliklerin proje hedefleriyle tutarlılığı ve etkin maliyet planına sahip olması, öngörülen bütçenin verimliliği, proje ekibi, başvuran kuruluş ve (varsa) ortak kuruluşların uygunluğu, hedef grubun hedeflere uygun nitelikte ve nicelikte oluşu ve projenin sürdürülebilirliği ve hedeflediği etkiler göz önünde bulunduruluyor.

Ana başvuruların değerlendirilmesi ve seçiminde ise Seçici Kurul, Teknik Değerlendirme Kurulu'nun ilk aşamadaki raporunu ve 2. aşama puanlama kriterlerini dikkate alarak değerlendirme yapıyor. En yüksek puanı alan başvurular arasında fon miktarı kadar proje belirleniyor. En yüksek puanı alan başvurulardan o yılın bütçesine denk gelecek miktarda proje tespit ediliyor. Proje ekipleriyle sözleşmeler, projelerin idari ve mali koşullarında yapılabilecek değişiklikler üzerine müzakerelerin yapılması ve mutabakatın sağlanmasının ardından gerçekleştiriliyor.

Program ortağı olan UNDP’nin Program’daki rolü ve önemi nedir?

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), Hayata Artı Gençlik Programı’nın yürütücü kuruluşu ve ortağı konumunda. Projelere bütçe katkısı vermenin yanı sıra desteklenmeye uygun bulunan projelerde sözleşme, fon yönetimi gibi konular UNDP’nin sorumluluk alanı içerisinde bulunuyor.

Coca-Cola Company’nin, tüm dünyada sosyal sorumluluk kapsamında yürüttüğü kaç farklı sosyal proje bulunuyor, bu projelerin kurgulanmasında ve uygulanmasında dikkate alınan global standartlar var mı?

Coca-Cola Şirketi, tıpkı Türkiye’de olduğu gibi dünya çapında da sürdürülebilirlik ilkeleri çerçevesinde çevre ve toplum projelerini hayata geçiriyor. Bu nedenle toplumların ve çevrenin sürdürülebilirliği için yaptığımız çalışmalarda, çalışmaların yapıldığı ülkelerdeki kamu ve yerel yönetimlerin desteklerinin yanı sıra Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), WWF gibi kuruluşlarla işbirliği yapıyoruz, projeler geliştiriyoruz ya da projelerine destek oluyoruz.

Yakın zaman önce Türkiye’de toplum ve çevre konusundaki yatırımlarımızı yürütmek üzere Coca-Cola Hayata Artı Vakfı'nı kurduk. Dünya çapında Coca-Cola sistemi içerisinde toplam 19 vakıf bulunuyor ve projeler vakıflar tarafından destekleniyor. Vakıf olmayan ülkelerde ise projeler Coca-Cola şirketi tarafından destekleniyor.

Coca-Cola Türkiye olarak, proje dışında yürüttüğünüz sosyal sorumluluk uygulamalarınız nelerdir?

Hayata Artı Gençlik Programı’nın yanı sıra Coca-Cola Hayata Artı Vakfı çatısı altında yürüttüğümüz diğer çevre ve toplum projelerinden bahsedebiliriz. 2009 - 2010 döneminde Vakfın desteklediği projeler arasında WWF-Türkiye (Doğal Hayatı Koruma Vakfı) ortaklığıyla Bafa bölgesinde damla sulama kullanımını teşvik eden Bafa'ya Su, Ege'ye Bereket Projesi; Yaşama Dair Vakıf (YADA), Ege Derneği ve Büyük Menderes Havzası Çevre Koruma Birliği işbirliğiyle Ege Bölgesi'ndeki nehir havzalarının korunmasını amaçlayan Ege Nehirleri Projesi ve Ege Derneği ve Kirazlı Ekolojik Yaşam Derneği işbirliği ile Kirazlı Köyü'nün atıl doğal su kaynaklarının kullanılabilir hale getirilmesini sağlamayı ve tarımda kullanılmasını hedefleyen Kirazlı Su Hasadı Projesi yer alıyor.