Kurumsal sosyal sorumluluk projeleri de krizden nasibini alıyor. Kriz öncesinde başlatılanlar yürüse de yeni projeler bıçak gibi kesildi. Özellikle bireysel burslarda yapılan kesintiler dikkat çekiyor.

Şirketler, küresel ekonomik kriz nedeniyle her türlü giderlerini kısmaya yöneliyor. Son yıllarda ciddi paralar harcanan kurumsal sosyal sorumluluk (KSS) projeleri de buna dahil...

Krizin KSS projelerini nasıl etkilediğini öğrenebilmek için, bu alanda adını duyuran 30 şirkete yazılı olarak birtakım sorular yönelttik. Bazıları gönderdiğimiz soruları hiç yanıtlamamayı tercih etti. Yanıt veren 13 şirketse, sosyal sorumluluk projelerine ayırdıkları bütçelerde kısıntıya gitmeyi düşünmediklerini belirttiler. Buna karşılık, birkaç istisna dışında, şirketlerden 2009 yılında yeni bir projeye başlayacakları bilgisini alamadık. Bu da demek oluyor ki, daha önceden başlayan sosyal sorumluluk projeleri devam ederken, ekonomik sıkıntılar yenilerini olumsuz etkileyecek. Bu arada, şirketlerin mevcut projelerle ilgili tam bir bütçe telaffuz etmekten kaçındıklarını da gözlemledik...

BURSLAR AZALIYOR

Şirketlerin ve sivil toplum kuruluşlarının topluma faydalı olma çabalarını içeren sosyal sorumluluk projeleri, kriz döneminde daha da önem kazanıyor. “Anahtar teslim” kurumsal sosyal sorumluluk projeleri düzenleyen P3 Danışmanlık’ın Yönetim Kurulu Başkanı Işık Elpek, “Toplumun tüm kesimlerine cesaret ve umut aşılayacak kurumsal sosyal sorumluluk yatırımları, bu süreci daha az zararla atlatmamıza yardımcı olabilir. Ayrıca, kriz olsa da hepimiz ihtiyaçlarımızı karşılıyoruz. Tüketicilerin bu noktada tercihini fayda üreten, toplumsal sorunlara çözüm arayan markalardan yana kullanacakları da unutulmamalı” diyor.

Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği (ÇYDD) Başkanı Prof. Dr. Türkan Saylan da aynı görüşte. 2009 yılında yeni burs verme faaliyetlerinin biraz hız keseceğini düşünen Saylan, “Bizim 93 şubemiz var. Küçük kentlerde burs verenlerin sayısında böyle dönemlerde belirgin bir azalma oluyor. 20 çocuğa burs veriyorsa, bunu kimi zaman 15 çocuğa indiriyor” diyor.

HSBC, Turkcell gibi büyük şirketlerin burslarını kesmediğini belirten Saylan, yine de yoğun burs alma talebine yetişemediklerini belirtiyor. Prof. Dr. Türkan Saylan, “Havuzumuzda para kalmadı, çok fazla talep var. Bu yıl yeni 2 bin 500 öğrenciye burs sağlamamız gerekiyor. Bunun 800’ü için kaynağı bulduk. Ancak bin 700 çocuk için kaynak arayışımız sürüyor” diye konuşuyor.

Saylan, bu sıkıntılı süreç nedeniyle ÇYDD’nin 2009 yılında başlayacağı Anadolu’da kız yurdu yaptırma projesinin de tehlikeye düştüğünü söylüyor.

2009’DA SÜRECEK KSS PROJELERİ

* KOÇ HOLDİNG: Holdingin “Ülkem İçin” projesi, bugüne kadar yaklaşık 400 projenin tomurcuklanmasını sağladı. Bu yıl da “7 bölgede 7 orman” projesiyle 700 bin fidan Türkiye’ye kazandırıldı. Koç Holding’in Uluslararası İstanbul Bienali’ne ana sponsor olarak desteği 2016 yılına kadar sürecek. Holding, “Meslek Lisesi Memleket Meselesi” projesiyle ise 7 yılda 8 bin öğrenciye ulaşmayı hedefliyor.

* BORUSAN HOLDİNG: Önceden planladığı sosyal sorumluluk projelerini gerçekleştirecek. Krize rağmen holdingin kültür sanat faaliyetlerine ayırdığı 2009 bütçesi 8 milyon dolar. Bunun 5 milyon doları Borusan Kültür Sanat çatısı altında, 3 milyon doları ise Borusan Holding eğitim ve sanat etkinliklerinde kullanılacak. Gelecek yıl Borusan İstanbul Filarmoni Orkestrası, Fransa’nın Lille kentinde bir konser verecek.

* ECZACIBAŞI HOLDİNG: Eczacıbaşı Topluluğu ve Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği işbirliğiyle gerçekleştirilen “YİBO Hijyen Projesi”, kapsamında, Anadolu’daki yatılı ilköğretim bölge okullarının (YİBO) banyo ve tuvaletleri projelendirilerek, VitrA ve Artema markalı ürünlerle yeniliyor. 2010 yılına kadar devam etmesi planlanan proje Artvin, Bitlis, Erzincan, Giresun, Hakkari, Muş, Sivas, Şanlıurfa, Şırnak, Tunceli ve Van gibi şehirleri kapsıyor.

* ARÇELİK: 2004 yılında başlatılan “Arçelik A.Ş. ile Eğitimde Gönül Birliği” sosyal sorumluluk programı, bu yılın sonunda 43 ilde 179 okula ulaşmış olacak. Bu proje kapsamında yatılı okullarda öğrenciler için ders dışı zamanlarını değerlendirecekleri “Bizim Odalar” kuruluyor. 2009’da, 7 yeni ilde 38 yatılı ilköğretim bölge okulunun daha kapsama alınması planlanıyor.

* ETİ: Bu yıl başlayan ve 77 kentte 4 bin kültür elçisi yetiştirmeyi hedefleyen “ETİ-ÇEKÜL Kültür Elçileri” projesi 5 yıl boyunca sürecek. Yine bu yıl temeli atılan ve bir yaşam merkezi olarak yeniden hayata geçirilecek Eskişehir ETİ Arkeoloji Müzesi’nin inşaat çalışmalarının da 2009 yılında tamamlanması hedefleniyor. 2009’da ayrıca, ETİ Burçak markası ve WWF Türkiye Doğal Hayatı Koruma Vakfı işbirliğiyle bu yıl başlatılan “Konya Havzası Modern Sulama Projesi” çalışmalarına da devam edecek.

* FRITO LAY TÜRKİYE: GAP bölgesindeki çocukların eğitimi ve sosyalleşmesi amacıyla 2003 yılından itibaren Cheetos Gelişim Merkezleri kuruyor. Batman, Nusaybin, Adıyaman, Gölbaşı, Ömerli, Silvan ve Suadiye olmak üzere 5 bölgede 7 Cheetos Gelişim Merkezi kuruldu.

* JOHNSON DIVERSEY: 122 yıllık geçmişi olan Johnson Diversey, Türkiye’de bu yıl dört yeni KSS projesine destek verme kararı aldı. İngiltere Uluslararası Tarım ve Teknoloji Merkezi (IATC) ile “Kırsal Alanda Kadın Eğitimi ile Sağlıklı Süt Üretimi” projesi oluşturan şirket, ilköğretim okullarındaki çocukların sabunla el yıkama alışkanlığının geliştirmek için de “Tüm Dünyada Temiz Eller” projesini başlattı. Mardinli kadınlara KAGİDER’le birlikte bıttım sabunu üretmeyi öğreten şirket, bu projeye desteğini de sürdürüyor.

* MNG KARGO: Bu yılın ağustos ayında lanse edilen “Poşetler Kutuya, Çocuklar Okula” projesi, plastik poşetlerin toplanıp ekonomiye kazandırılmasını hedefliyor. Bu doğrultuda 20 bin adet plastik poşet geri dönüşüm kutusu, 23 ildeki 600’ü aşkın noktaya yerleştirildi. 2009 yılı sonuna kadar Türkiye genelinde 100 bin nokta hedefleniyor.  

Bankalar KSS bütçelerinde kesintiye gitmedi

* YAPI KREDİ BANKASI: Türk Eğitim Gönüllüleri Vakfı (TEGV) işbirliğiyle düzenlenen “Okuyorum Oynuyorum” projesine destek veriyor. 2010 yılına kadar TEGV’in yurt çapındaki 11 Eğitim Parkı ve 57 öğrenim biriminde açılan okuma odalarıyla 50 bin çocuğa ulaşılması hedefleniyor. Deniztemiz/Turmepa Derneği işbirliğiyle yürüttüğü “Sınırsız Mavi” projesiyle ise ilköğretim ve lise çağındaki öğrenciler, doğal varlıkları koruma konusunda bilinçlendiriliyor.

* GARANTİ BANKASI: Bu yıl başlatılan “Öğrenmenin Sınırı Yok” projesi, 2009’da hız kazanacak. Banka, öğretmenlerin kişisel ve mesleki gelişimine yönelik eğitim faaliyetlerini içeren ve 5 yıl sürecek projeye 15 milyon YTL kaynak ayırdı. Projenin 2008-2009 eğitim yılında başlaması ve bu kapsamda toplam 100 bin öğretmene eğitim verilmesi hedefleniyor.

* HSBC BANK: 2006 sonu itibariyle başlayan ve 3 ayrı sivil toplum kuruluşunun işbirliğiyle devam eden "Toplumla El Ele: Mikrokredi" projesi bu yıl 23 kentte 1 milyon YTL'ye yakın krediye ulaştı. 2009'da projenin daha da yaygınlaşması hedefleniyor. ÇYDD ve Boğaziçi Vakfı aracılığıyla çeşitli il ve öğrenim alanlarında 800'ün üzerinde öğrenciye burs temin edildi. Gelecek yıl da bu destek devam edecek.

Rahime Baş Uçar/ Para Dergisi